Một lỗi chính tả trong hợp đồng, báo cáo hay hồ sơ xin việc có thể làm người đọc đánh giá thấp cả tài liệu. Trong công việc biên tập hằng ngày, chúng tôi nhận thấy phần lớn lỗi lặp lại ở một nhóm từ quen thuộc. Dưới đây là 12 lỗi phổ biến nhất kèm cách nhớ.
Nhóm 1: Từ Hán Việt hay viết sai
| Viết sai | Viết đúng | Mẹo nhớ |
|---|---|---|
| chuẩn đoán | chẩn đoán | “Chẩn” là khám bệnh, như trong “chẩn trị”. |
| sơ xuất | sơ suất | “Suất” là sơ ý, sót. Không liên quan đến “xuất” (đi ra). |
| sáng lạn | xán lạn | “Xán lạn” nghĩa là rực rỡ; “sáng lạn” là cách nói sai do liên tưởng. |
| bàng quang (với) | bàng quan | “Bàng quan” là thờ ơ đứng ngoài; “bàng quang” là bộ phận cơ thể. |
| yếu điểm (= điểm yếu) | điểm yếu | “Yếu điểm” nghĩa là điểm quan trọng, trái nghĩa hoàn toàn. |
| tham quan / thăm quan lẫn lộn | tham quan | “Tham quan” là cách viết chuẩn trong từ điển. |
Nhóm 2: Phụ âm đầu dễ nhầm
| Viết sai | Viết đúng | Ghi chú |
|---|---|---|
| suất sắc | xuất sắc | “Xuất” là vượt lên, nổi bật. |
| chỉnh chu | chỉn chu | Không có chữ “nh”, dù đọc gần giống “chỉnh”. |
| dành giật / giành dụm | giành giật / dành dụm | “Giành” là tranh lấy; “dành” là để dụm, để riêng. |
| trau chuốt / chau chuốt lẫn lộn | trau chuốt | “Trau” là sửa sang cho đẹp, như “trau dồi”. |
Nhóm 3: Dấu hỏi – dấu ngã
Đây là nhóm lỗi khó nhất vì nhiều vùng phát âm hỏi và ngã như nhau. Hai trường hợp hay gặp:
“Sản phẩm đã được kiễm tra.”
“Sản phẩm đã được kiểm tra.”
Nhóm 4: “Giả thiết” và “giả thuyết”
Hai từ này có nghĩa khác nhau và đều đúng chính tả. Giả thiết là điều cho trước để suy luận, như trong bài toán. Giả thuyết là điều đưa ra để kiểm chứng, như trong nghiên cứu khoa học. Luận văn thường cần “giả thuyết nghiên cứu”, không phải “giả thiết nghiên cứu”.
Quy trình tự soát lỗi trong 10 phút
- Bật kiểm tra chính tả tiếng Việt trong Word hoặc Google Docs. Công cụ này không bắt được mọi lỗi, nhưng lọc được lỗi gõ phím.
- Dùng Tìm kiếm (Ctrl + F) với danh sách các từ hay sai ở trên.
- Đọc to văn bản. Tai thường bắt được câu lủng củng mà mắt bỏ qua.
- Đọc lại vào lúc khác, sau khi đã nghỉ một lúc, để nhìn văn bản bằng con mắt mới.
- Phần lớn lỗi tập trung vào một nhóm từ quen thuộc: hãy lập danh sách riêng để dò.
- Mẹo Huyền – Ngã – Nặng giúp xử lý phần lớn từ láy hỏi/ngã.
- “Giả thuyết” dùng trong nghiên cứu; “giả thiết” dùng cho điều cho trước.
- Công cụ kiểm tra chính tả chỉ là bước đầu, vẫn cần người đọc soát.
Tài liệu quan trọng cần hoàn hảo? Dịch vụ biên tập, hiệu đính của chúng tôi rà soát từng câu, có đánh dấu thay đổi để bạn dễ duyệt.
Đặt hàng trong 3 phút, nhận kết quả chỉ từ 6 giờ. 100% do người thật gõ, bảo mật tuyệt đối.
Đặt hàng ngay
