Biên tập viên và người phản biện thường quyết định có đọc tiếp hay không chỉ sau vài phút với phần tóm tắt. Với nhà nghiên cứu Việt Nam, abstract tiếng Anh còn là “bộ mặt” khi bài đăng trên tạp chí trong nước được lập chỉ mục quốc tế. Một bản tóm tắt dịch sát chữ, sai thì động từ hay thiếu thông tin chính có thể làm giảm đáng kể sức thuyết phục của cả công trình.
Cấu trúc tóm tắt theo IMRaD
| Phần | Trả lời câu hỏi | Độ dài gợi ý |
|---|---|---|
| Bối cảnh / mục tiêu | Vì sao nghiên cứu? Mục tiêu là gì? | 1-2 câu |
| Phương pháp | Làm thế nào, đối tượng, cỡ mẫu? | 1-2 câu |
| Kết quả | Phát hiện chính, có số liệu | 2-3 câu |
| Kết luận / ý nghĩa | Điều gì rút ra, đóng góp gì? | 1-2 câu |
i
Một số tạp chí yêu cầu tóm tắt có cấu trúc với tiêu đề con (Background, Methods, Results, Conclusions). Luôn kiểm tra hướng dẫn tác giả của tạp chí mục tiêu.
Thì động từ trong abstract tiếng Anh
- Hiện tại đơn cho bối cảnh và kết luận chung: Digital literacy is essential for…
- Quá khứ đơn cho việc đã làm trong nghiên cứu: We surveyed 412 students…, The results showed…
- Hiện tại hoàn thành khi nói về các nghiên cứu trước: Few studies have examined…
Lỗi thường gặp khi dịch tóm tắt Việt - Anh
Nên tránhDịch từng chữ theo cấu trúc tiếng Việt; câu quá dài nhiều mệnh đề; viết tắt chưa giải thích; lặp lại tiêu đề; thiếu số liệu kết quả; dùng “we” và bị động lẫn lộn.
Nên làmViết lại theo cách diễn đạt học thuật tiếng Anh; mỗi câu một ý; giải thích viết tắt lần đầu; nêu con số chính; thống nhất ngôi và thể trong toàn tóm tắt.
!
Không đưa vào tóm tắt thông tin không có trong bài (kết quả chưa báo cáo, trích dẫn tài liệu). Phần lớn tạp chí cũng không khuyến khích trích dẫn trong abstract.
Từ khóa (keywords)
- Chọn 3-6 từ khóa theo yêu cầu tạp chí, ưu tiên cụm từ người đọc sẽ tìm kiếm.
- Tránh lặp nguyên văn các từ đã có trong tiêu đề nếu tạp chí khuyến nghị.
- Dùng thuật ngữ chuẩn của ngành, kiểm tra trong các bài báo cùng lĩnh vực.
Số liệu, đơn vị và tên riêng
- Đổi dấu thập phân: tiếng Việt 3,5 → tiếng Anh 3.5; dấu phân cách hàng nghìn: 1.200 → 1,200.
- Giữ nguyên ký hiệu thống kê (p, n, SD, CI) và định dạng theo hướng dẫn tạp chí.
- Tên địa phương, cơ quan: dùng tên tiếng Anh chính thức nếu có, nếu không giữ tên tiếng Việt.
✓
Lập một bảng thuật ngữ nhỏ cho đề tài: khái niệm chính, tên thang đo, tên biến - dùng thống nhất giữa abstract, bài báo và luận văn.
Quy trình gợi ý
- Viết tóm tắt tiếng Việt đầy đủ 4 phần, có số liệu.
- Dịch theo ý, không theo chữ; đối chiếu với vài bài cùng lĩnh vực trên tạp chí mục tiêu.
- Nhờ người am hiểu chuyên ngành và tiếng Anh học thuật hiệu đính.
- Kiểm tra số từ, từ khóa, định dạng theo hướng dẫn tác giả.
Điểm chính cần nhớ
- Tóm tắt theo 4 phần: bối cảnh, phương pháp, kết quả, kết luận.
- Quá khứ đơn cho việc đã làm, hiện tại đơn cho kết luận chung.
- Dịch theo ý, nêu số liệu chính, giải thích viết tắt.
- Luôn đọc hướng dẫn tác giả của tạp chí mục tiêu.
Cần trình bày luận văn, bài báo đúng mẫu? Xem dịch vụ đánh máy học thuật và bài trích dẫn APA, IEEE trong Word.
Câu hỏi thường gặp
Phụ thuộc yêu cầu từng tạp chí, phổ biến khoảng 150-250 từ. Hãy đọc kỹ hướng dẫn tác giả (author guidelines) của tạp chí trước khi viết.
Thường dùng quá khứ đơn cho phương pháp và kết quả của nghiên cứu đã thực hiện, hiện tại đơn cho bối cảnh, kết luận và những điều được xem là đúng chung.
Theo yêu cầu của tạp chí; nhiều tạp chí chấp nhận giữ dấu tiếng Việt. Điều quan trọng là thống nhất cách viết tên tác giả giữa các bài để không bị tách thành nhiều hồ sơ tác giả.
Cần đánh máy tài liệu ngay?
Đặt hàng trong 3 phút, nhận kết quả chỉ từ 6 giờ. 100% do người thật gõ, bảo mật tuyệt đối.
Đặt hàng ngay
