Trong một bộ tài liệu hướng dẫn máy móc, “bearing” lúc thì là “ổ bi”, lúc “vòng bi”, lúc “ổ đỡ”. Người đọc sẽ nghĩ đó là ba bộ phận khác nhau. Bảng thuật ngữ (glossary) là công cụ đơn giản nhưng hiệu quả nhất để tránh lỗi này, nhất là khi nhiều người cùng dịch một dự án.
Bảng thuật ngữ cần những cột nào?
| Cột | Nội dung | Ví dụ |
|---|---|---|
| Thuật ngữ gốc | Đúng chính tả, số ít | bearing |
| Thuật ngữ dịch | Một cách dịch đã chốt | ổ bi |
| Từ loại / lĩnh vực | Danh từ, động từ; cơ khí, điện… | Danh từ - cơ khí |
| Ngữ cảnh | Câu ví dụ trong tài liệu gốc | Replace the front wheel bearing… |
| Không dùng | Cách dịch bị loại | vòng bi, ổ đỡ |
| Ghi chú, nguồn | Tiêu chuẩn, tài liệu tham chiếu | Theo tài liệu của hãng |
| Trạng thái | Đề xuất / đã duyệt | Đã duyệt |
Quy trình 5 bước
- Trích thuật ngữ từ bản gốc: danh từ chuyên ngành, tên bộ phận, tên chức năng trên giao diện, đơn vị đo.
- Tra cứu tiêu chuẩn quốc gia, tài liệu tiếng Việt chính thức của ngành, bản dịch trước đây của khách hàng.
- Đề xuất một cách dịch, ghi cách dịch bị loại và lý do.
- Duyệt với chuyên gia lĩnh vực hoặc khách hàng trước khi dịch hàng loạt.
- Cập nhật trong suốt dự án; mọi thay đổi thông báo cho cả nhóm dịch.
Những loại thuật ngữ cần đặc biệt chú ý
- Chữ trên giao diện phần mềm, nút bấm, nhãn máy: phải khớp đúng với bản tiếng Việt của sản phẩm nếu có.
- Từ viết tắt (PLC, HVAC, PPE): quyết định giữ nguyên, dịch, hay ghi cả hai lần đầu xuất hiện.
- Đơn vị và ký hiệu: giữ ký hiệu SI, chỉ đổi dấu thập phân theo quy ước tiếng Việt khi khách hàng đồng ý.
- Tên riêng, thương hiệu: thường giữ nguyên.
- Từ “bẫy” có nghĩa thông dụng khác nghĩa chuyên ngành, ví dụ “mouse”, “cell”, “drive”.
Bảng thuật ngữ và công cụ dịch
Các công cụ dịch có hỗ trợ máy tính (CAT) cho phép nhập bảng thuật ngữ: khi gặp từ gốc, công cụ hiện ngay cách dịch đã chốt, và có thể cảnh báo khi bản dịch không dùng đúng thuật ngữ. Ngay cả khi không dùng CAT, một tệp Excel có bộ lọc cũng giúp người dịch và người hiệu đính tra cứu nhanh.
Kiểm tra sau khi dịch
Người hiệu đính dùng bảng thuật ngữ như một danh sách kiểm tra: tìm từng thuật ngữ trong bản dịch, xác nhận dùng đúng cách đã duyệt, không lẫn cách dịch bị loại. Bước này đặc biệt quan trọng với tài liệu an toàn, hướng dẫn vận hành, hồ sơ thầu.
- Mỗi thuật ngữ chỉ một cách dịch đã duyệt trong một dự án.
- Ghi cả cách dịch bị loại để tránh dùng nhầm.
- Duyệt với chuyên gia lĩnh vực trước khi dịch hàng loạt.
- Dùng bảng thuật ngữ làm danh sách kiểm tra khi hiệu đính.
Cần bản gốc có thể chỉnh sửa để trích thuật ngữ? Dịch vụ chuyển PDF sang Word giữ nguyên văn và bố cục.
Câu hỏi thường gặp
Đặt hàng trong 3 phút, nhận kết quả chỉ từ 6 giờ. 100% do người thật gõ, bảo mật tuyệt đối.
Đặt hàng ngay
