Trong nhiều gia đình Việt, cuốn gia phả chép tay hay tập hồi ký của ông bà là tài sản quý nhất. Nhưng giấy ố vàng, mực phai và nét chữ xưa ngày càng khó đọc. Số hóa không chỉ là chụp ảnh lại: đó là cách giúp con cháu đọc được, tìm kiếm được và in thành sách để mỗi nhánh trong họ đều giữ một bản.
Vì sao nên số hóa ngay từ bây giờ?
- Giấy cũ xuống cấp nhanh: ẩm mốc, mối mọt, mực bay màu theo thời gian.
- Người đọc được chữ viết tay xưa ngày càng ít: nét chữ, cách viết tắt và từ cổ khó với thế hệ trẻ.
- Chia sẻ dễ dàng: bản điện tử gửi được cho con cháu ở xa, in thành sách cho các chi họ.
- Tìm kiếm tức thì: tra tên một cụ, ngày giỗ hay một chi họ chỉ trong vài giây.
Quy trình số hóa 4 bước
- Bảo quản và chụp ảnh. Lật trang nhẹ tay, chụp nơi đủ sáng tự nhiên, điện thoại song song mặt giấy. Chụp cả bìa và những trang có ghi chú bên lề.
- Đánh máy lại nội dung. Gõ thành văn bản Word, giữ nguyên cách xưng hô và từ ngữ gốc. Những chữ không đọc được nên đánh dấu [?] thay vì đoán.
- Hiệu đính cùng người trong họ. Các cụ cao niên thường nhớ tên người, địa danh mà chữ viết đã mờ. Đây là bước quý nhất.
- Trình bày và lưu trữ. Lập mục lục theo đời, chi; thêm sơ đồ phả hệ; xuất bản PDF; lưu nhiều nơi (ổ cứng, dịch vụ đám mây) và in vài bản giấy.
✓
Giữ nguyên bản ảnh chụp cùng bản đánh máy. Sau này nếu có tranh luận về một chữ, cả nhà có thể đối chiếu lại bản gốc.
Những điểm cần cẩn trọng
!
Gia phả thường có chữ Hán Nôm hoặc từ cổ. Nếu gặp, hãy giữ nguyên chữ gốc, kèm phiên âm và chú thích, thay vì tự “hiện đại hóa” câu chữ, vì làm vậy có thể sai lệch ý nghĩa.
Ngoài ra, hãy hỏi ý kiến những người lớn tuổi trong họ trước khi công bố rộng rãi: gia phả có thể chứa thông tin riêng tư mà gia đình chưa muốn chia sẻ ra ngoài.
Thành quả đáng giá
Hãy hình dung tập hồi ký ông viết tay suốt hai mươi năm, nay được in thành cuốn sách gọn gàng, đủ cho mỗi người cháu một bản. Với nhiều gia đình, đó là lần đầu các thế hệ sau đọc trọn vẹn câu chuyện của ông bà mình.
Điểm chính cần nhớ
- Số hóa càng sớm càng tốt vì giấy và mực xuống cấp theo thời gian.
- Đánh dấu chữ không đọc được bằng [?], không tự đoán.
- Hiệu đính cùng người cao tuổi trong họ là bước quan trọng nhất.
- Lưu cả ảnh gốc và bản đánh máy ở nhiều nơi.
Chúng tôi nhận đánh máy gia phả, hồi ký, nhật ký viết tay với sự cẩn trọng và bảo mật tuyệt đối. Tìm hiểu dịch vụ chuyển chữ viết tay sang Word.
Cần đánh máy tài liệu ngay?
Đặt hàng trong 3 phút, nhận kết quả chỉ từ 6 giờ. 100% do người thật gõ, bảo mật tuyệt đối.
Đặt hàng ngay
